Rạch Văn Thánh - TP.HCM sắp 'lột xác': Hơn 1.000 hộ dân được hỗ trợ ra sao?

Nhắc đến ngày phải rời căn nhà đã gắn bó nhiều thập kỷ bên rạch Văn Thánh (phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), bà Nguyễn Thị Mai (71 tuổi), bà Trần Thị Miền (70 tuổi) và bà Nguyễn Thị Thu Hồng (50 tuổi) đều trăn trở về mức bồi thường, điều kiện bố trí tái định cư và kế sinh nhai sau khi chuyển đi.

Đó cũng là nỗi lo của nhiều hộ dân trong những con hẻm ven rạch Văn Thánh. Với những người sống bằng nghề thu mua ve chai, may vá, giúp việc..., việc thay đổi chỗ ở còn kéo theo nỗi lo đứt gãy sinh kế.

Những câu hỏi ấy đang trở nên cấp thiết khi dự án cải tạo, chỉnh trang rạch Văn Thánh dự kiến khởi công gói thầu đầu tiên trong tháng 10.2026.

Con hẻm nhỏ ven rạch Văn Thánh là nơi sinh sống của nhiều lao động tự do, người cao tuổi và hộ có hoàn cảnh khó khăn

Theo sát từng hộ dân sau di dời

Chia sẻ với PV Thanh Niên, bà Nguyễn Thị Châu Thi, Phó chủ tịch UBND phường Thạnh Mỹ Tây, cho hay bài toán để người dân sớm ổn định nơi ở, đời sống và sinh kế sau di dời được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

UBND phường Thạnh Mỹ Tây đã ban hành kế hoạch hỗ trợ người dân sau di dời và thành lập tổ công tác chuyên trách.

Theo kế hoạch, cán bộ và các đoàn thể sẽ được phân công phụ trách từng hộ dân, theo dõi quá trình ổn định cuộc sống. Người dân được hướng dẫn thực hiện thủ tục đăng ký cư trú, chuyển trường cho học sinh, xác nhận hoàn cảnh khó khăn, vay vốn ưu đãi, tìm kiếm việc làm...

Tình trạng ô nhiễm tại rạch Văn Thánh (phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM)

Phường Thạnh Mỹ Tây cũng thiết lập đầu mối tiếp nhận, phân loại và xử lý kiến nghị theo từng nhóm vấn đề. Các nội dung được theo dõi gồm: giá bồi thường, điều kiện bố trí tái định cư, chính sách hỗ trợ, pháp lý nhà đất, tranh chấp...

Bà Thi chia sẻ, các cuộc tiếp xúc, đối thoại với hộ dân bị ảnh hưởng sẽ được tổ chức định kỳ để công khai chính sách, tiến độ chi trả và kế hoạch bố trí nhà ở.

Hằng tuần, tổ công tác sẽ rà soát những trường hợp còn khó khăn để bổ sung phương án hỗ trợ. Từng hộ dân cũng được khảo sát về nghề nghiệp, nguồn thu nhập, nhu cầu học nghề, vay vốn và tìm việc làm.

Từ kết quả khảo sát, địa phương sẽ phối hợp với trung tâm dịch vụ việc làm, doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất, kinh doanh để tư vấn nghề nghiệp, giới thiệu việc làm phù hợp.

Các con hẻm nhỏ dẫn vào nhà các hộ dân sống ven rạch Văn Thánh

Không để người dân tự xoay xở

Theo bà Thi, qua khảo sát, đo đạc và kiểm đếm, hiện có khoảng 749 hộ dân ở rạch Văn Thánh thuộc diện giải tỏa toàn phần.

Để phục vụ công tác tái định cư, TP.HCM đã phân bổ gần 400 căn hộ tại các địa bàn thuộc phường Gia Định và phường Thạnh Mỹ Tây (quận Bình Thạnh cũ), tạo điều kiện để người dân được bố trí chỗ ở mới ngay tại địa phương.

Dự án cải tạo, chỉnh trang rạch Văn Thánh hơn 8.555 tỉ đồng, ảnh hưởng hơn 1.000 hộ dân

Phó chủ tịch UBND phường Thạnh Mỹ Tây nói thêm, những hộ có người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em hoặc hoàn cảnh đặc biệt khó khăn sẽ được ưu tiên hỗ trợ trước.

 
Phường dự kiến huy động nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ chi phí vận chuyển, nhu yếu phẩm trong thời gian đầu, sửa chữa và ổn định nơi ở mới. Trẻ em có hoàn cảnh khó khăn được xem xét hỗ trợ học bổng, người cao tuổi được kết nối chăm sóc sức khỏe và bảo hiểm y tế.

Bà Nguyễn Thị Mai (71 tuổi) mưu sinh bằng nghề nhặt ve chai

Đối với những hộ sống bằng buôn bán nhỏ hoặc lao động tự do, địa phương sẽ kết nối doanh nghiệp, ngân hàng chính sách xã hội cùng các tổ chức tín dụng để hỗ trợ vay vốn, học nghề và chuyển đổi sinh kế.

Người dân có nhu cầu tiếp tục kinh doanh sẽ được hướng dẫn đăng ký hộ kinh doanh, tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và giới thiệu địa điểm phù hợp nếu có điều kiện.

"UBND phường không xem việc người dân bàn giao mặt bằng là kết thúc trách nhiệm mà tiếp tục theo dõi, phối hợp trong khoảng thời gian nhất định để hỗ trợ giải quyết các khó khăn phát sinh. Từ đó, góp phần giúp người dân sớm ổn định nơi ở, việc làm và cuộc sống", bà Thi khẳng định.

Dự kiến khởi công gói thầu đầu tiên rạch Văn Thánh trong tháng 10.2026

Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Trần Văn Trọng, Phó ban Quản lý dự án 2, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM, cho biết dự án rạch Văn Thánh tổng mức đầu tư hơn 8.555 tỉ đồng từ ngân sách TP.HCM, thời gian thực hiện từ năm 2025 - 2030.

Theo quy hoạch, tổng chiều dài rạch được cải tạo khoảng 2,24 km. Gồm tuyến rạch chính dài 1.965 m (từ đường Võ Oanh đến kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè) và tuyến rạch nhánh dài 275 m.

Dự án tách 2 thành phần. Trong đó, dự án nạo vét, cải tạo môi trường và xây dựng hạ tầng rạch Văn Thánh có tổng mức đầu tư dự kiến gần 1.744 tỉ đồng. Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 6.812 tỉ đồng.

Nhánh chính rạch Văn Thánh sắp được cải tạo

Hiện đơn vị này đang tổ chức lập hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, dự kiến hoàn tất phê duyệt trong tháng 7.2026.

Do mặt bằng được bàn giao theo từng khu vực, công trình sẽ triển khai theo hình thức cuốn chiếu. Gói thầu xây lắp số 1 dự kiến khởi công trong tháng 10.2026. 2 gói thầu còn lại được triển khai theo tiến độ bàn giao mặt bằng của địa phương.

Ông Trọng cho hay, sau khi hoàn thành, dự án sẽ nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và không gian sống tại các khu dân cư hiện hữu dọc tuyến, góp phần cải thiện mỹ quan, bảo vệ hệ sinh thái và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Theo Báo Thanh Niên